Een hoog sensitief persoon, wat is dat?

Een hoog sensitief persoon, wat is dat?

  

hoog sensitief persoonEen hoog sensitief persoon klaagt erover dat men er last van heeft, vaak zonder zich daarvan bewust te zijn. Wat is hooggevoeligheid dan precies? Hoe kan je omgaan met hooggevoeligheid en hoe leer je hoogsensitiviteit te gebruiken als kracht? 

Wat is HSP, een hoog sensitief persoon? 

HSP of hoog sensitief persoon zijn is meer dan andere mensen gevoelig zijn voor prikkels zoals geluiden, bewegingen, aanraking en licht. Dankzij hun sensitiviteit pikken HSP’ers ook meer abstracte dingen op, zoals de sfeer in de kamer waar ze binnenkomen of de stemming van de mensen waarmee ze praten. Die overdaad aan prikkels werkt soms overweldigend. 

Hierdoor wordt HSP vaak ervaren als een last. Door het herkennen van je hoogsensititeit en door te leren omgaan met je klachten, kan je HSP ook zien als talent. 

Oorzaak HSP 

Hoewel velen zich er niet bewust van zijn, is hoogsensitiviteit veelvoorkomend. Maar liefst 10 tot 20% van de mensen zouden hooggevoelig zijn. 

Volgens Elaine Aron, de eerste die overgevoeligheid wetenschappelijk beschreef, zou hooggevoeligheid gekoppeld zijn aan een gevoelig zenuwstelsel. Verder zou hypersensitiviteit in de meeste gevallen aangeboren zijn. 

Hooggevoeligheid: symptomen 

Ieder hoogsensitief persoon ervaart zijn hooggevoeligheid op een eigen manier. Aan de basis ligt steeds zintuiglijke of emotionele overprikkeling, maar de symptomen zijn verscheiden. 

  

Veelal merk je overprikkeling aan je humeur of krijg je signalen van je lichaam: je voelt je gewoon prikkelbaar of hebt last van een verhoogde hartslag, duizeligheid, ademnood, innerlijke onrust, vermoeidheid, moeite met nadenken, luisteren of lezen. Maar ook ernstigere klachten kunnen gelinkt worden met HSP zoals paniekaanvallen, sociale angst, stress, faalangst, depressie en burn-out. 

  

Sociale situaties zijn vaak een uitdaging voor hooggevoelige personen. Het omgaan met externe prikkels en het ervaren van stemmingen en emoties van anderen kan je in de war brengen. Je hebt meer behoefte aan rust en duidelijkheid en je voelt je anders dan anderen. Je verlangt vooral naar echte, oprechte contacten. Onechte communicatie verwart je en doet je twijfelen aan jezelf. Sociale situaties, groepen of emotionele personen ga je liever uit de weg. Ook alledaagse situaties, zoals de supermarkt of de bus, kunnen belastend zijn. 

  

Wil je weten of je hoogsensitief bent? Doe de HSP-test!   

Doe onderstaande hooggevoeligheid test en kijk of de stellingen op jou van toepassing zijn. 

  

Ik ben me bewust van subtiele signalen in mijn omgeving 

De stemming van anderen beïnvloedt mij 

Ik ben nogal gevoelig voor pijn 

Op drukke dagen voel ik de behoefte om me terug te trekken en op mezelf te zijn 

Ik ben erg gevoelig voor cafeïne 

Fel licht, geluiden, sterke geuren of ruwe weefsel ervaar ik als onprettig 

Mijn belevingswereld is rijk en complex 

Ik voel me oncomfortabel bij luide muziek of lawaai 

Kunst en muziek kunnen me enorm raken 

Ik ben een gewetenspersoon 

     schrik snel 

     voel me opgejaagd als ik veel taken in korte tijd moet uitvoeren 

     weet goed hoe ik een ongezellige kamer moet veranderen opdat mensen zich er op hun gemak zouden voelen 

     raak geïrriteerd als mensen me verschillende dingen op hetzelfde moment vragen 

     probeer altijd te vermijden dat ik fouten maak of dingen vergeet 

Naar geweld op televisie kijk ik nooit 

Het voelt ongemakkelijk als er veel om me heen gebeurt 

Erge honger beïnvloedt mijn humeur en concentratie 

Veranderingen in mijn leven maken me onrustig 

Ik heb aandacht voor de fijne kanten van smaak, geluid en geur 

Overweldigende situaties probeer ik zoveel mogelijk uit de weg te gaan 

Ik presteer minder goed als ik op de vingers wordt gekeken of als ik met iemand moet concurreren 

Ouders en leraren vonden me gevoelig en soms verlegen overkomen 

In grote groep voel ik me vaak onzeker en ongemakkelijk. 1 op 1 contact vind ik aangenaam 

Komen minstens 15 van deze stellingen je bekend voor? Dan is de kans groot dat je hoogsensitief bent. 

Een HSP-therapeut kan je hierover meer duidelijkheid geven. Ondertussen kan je al aan de slag met deze HSP tips! 

  

Hoogsensitief kind 

Hoogsensitieve kinderen (ook wel nieuwetijdskinderen genoemd) staan door hun gevoeligheid vaak voor andere problemen dan volwassenen met HSP. 

  

Minder dan hooggevoelige volwassenen zijn ze zich immers bewust van hun probleem en van manieren waarop ze ermee kunnen omgaan. Daarom kan een doordeweekse schooldag voor een hooggevoelig kind bijzonder overweldigend zijn. Hoogsensitieve kinderen voelen misschien veel aan, maar dat wil nog niet zeggen dat ze weten wat best is voor zichzelf of een ander. Overprikkeling bij een HSP kind kan zich uiten in angst, slaapproblemen, boosheid, woedebuien en verlegenheid of asociaal gedrag. Ook depressie bij kinderen of ADHD kunnen in verband gebracht worden met HSP. 

 

HSP bij volwassenen zorgt soms voor een perfectionistische aanleg, waarvoor ook hoogsensitieve kinderen vatbaar zijn. Precies daarom kan een hypersensitief kind faalangst ervaren. Hierbij kan een therapeut voor faalangst ondersteuning bieden, of contacteer een kindertherapeut voor HSP. 

HSP-test kinderen 

Wil je weten of je kind hooggevoelig is? Bekijk onderstaande stellingen: 

  

Mijn kind beleeft dingen op een zeer intense manier 

                   presteert het best wanneer er geen onbekenden bij zijn 

                   gaat moeilijk om met grote verrassingen en heeft behoefte aan voorspelbaarheid 

                   leert meer uit een vriendelijke terechtwijzing dan een strenge preek 

                   lijkt soms gedachten te kunnen lezen 

                   is erg zorgzaam en is gevoelig voor het lijden van anderen 

                   gebruikt moeilijke woorden 

                   heeft een scherpe neus voor vreemde geuren 

                   heeft een fijn gevoel voor humor 

                   handelt en denkt zeer intuïtief 

                   slaapt moeilijk in na een drukke dag 

                   schrikt snel 

                   heeft last van kriebelende kleren 

                   heeft het moeilijk met grote veranderingen 

                   houdt niet van natte of zanderige kleren 

                   stelt veel vragen 

                   stelt diepzinnige vragen 

                   is een perfectionist 

                   heeft oog voor het verdriet van anderen 

                   heeft een voorkeur voor rustige spelletjes 

                   is erg gevoelig voor pijn 

                   houdt niet van luidruchtige plekken 

                   heeft oog voor detail 

                   kijkt eerst of iets wel veilig is 

  

Herken je je kind voor een groot deel in deze stellingen? Dan bestaat de kans dat je kind hoogsensitief is. Bekijk onderstaande tips voor enkele vuistregels, of raadpleeg een therapeut voor HSP. 

  

Hoe omgaan met hooggevoeligheid? 

HSP kan heel wat alledaagse situaties en contacten voor een hoog sensitief persooneen stuk moeilijker maken. Het is daarom verstandig rekening te leren houden met je gevoeligheid. Dat kan je zelf leren, maar er bestaan ook diverse therapievormen die jou begeleiden in het omgaan met hooggevoeligheid. 

  

Behandeling hoogsensitiviteit 

In een HSP behandeling zorgt de therapeut ervoor dat je lichaam, je gevoel en jijzelf opnieuw met elkaar in contact komen. 

Psychotherapie, coaching of energetische therapie helpt je om je terug goed in je vel te voelen en meer zelfvertrouwen te krijgen als HSP’er. Via therapie zal je beter in staat zijn om jouw eigen signalen te leren herkennen, je gevoeligheid te aanvaarden en zelfzorg te voorzien zodat je minder overprikkeld bent. Je leert op omgaan met jouw gevoeligheid, de therapeut zal je o.a. leren gronden zodat je minder last hebt van de stemming van anderen of andere stressfactoren in jouw omgeving. 

  

Daarnaast worden onderliggende patronen geëxploreerd die mede oorzaak of instandhouders zijn van jouw klachten. Door nieuwe, patronen aan te leren zal je via therapie een duurzaam en positief effect zien in jouw leven. Bovenal zal je leren om jouw unieke talenten als hoog sensitief persoon te ontwikkelen! 

  

Bij overprikkeling kan relaxatietherapie of ontspanningsoefeningen rust brengen en je technieken geven om zelf de stressmomenten om te buigen. Assertiviteitstraining kan zorgen voor de nodige zelfzorg. Ook lichaamsgerichte therapie, ademtherapie of yoga kan heilzaam zijn en je leren luisteren naar de signalen van lichaam. 

  

Met therapie voor hooggevoeligheid kun je leren hoe je ‘ontprikkelt’ en welke aanpassingen in je leef- en denkpatroon jou kunnen helpen verdere overprikkeling te voorkomen. 

  

Hooggevoeligheid tips 

De volgende tips zijn algemene vuistregels die je kunnen helpen bij omgaan met HSP. 

  

Neem de tijd om prikkels in alle rust te verwerken. Ook gedurende de dag kunnen korte pauzes je daarbij helpen. 

Ontspan met rustige lichaamsoefeningen, zoals met yoga of door wandelingen. Een rustige ademhaling is deugdzaam. 

Leer waar de huidige stressfactoren in je leven liggen. En leer zware prikkels herkennen en vermijden. Dat is geen vlucht maar zelfzorg. 

Hou een stabiele avond- en ochtendroutine aan. 

Gun jezelf voorspelbaarheid door vooruit te plannen en vooraf even stil te staan bij wat gaat komen. 

Geef expressie aan je innerlijke wereld door bijvoorbeeld te schilderen, te zingen of te schrijven. 

Praat erover met je omgeving. Als je uitlegt wat je ervaart, kan je omgeving hier rekening mee houden. 

Wees assertief: je kan bijvoorbeeld altijd vragen of het niet wat rustiger of zachter mag. 

Deze tips zetten je alvast op de juiste weg. Consulteer een HSP-therapeut om een gebalanceerde leefwijze op maat van je leefomstandigheden en persoonlijke eigenschappen uit te stippelen. 

  

Hoogsensitief en hoogbegaafd? 

Hypersensitiviteit moet niet verward worden met hoogbegaafheid. Hoogbegaafde mensen geven blijk van opvallend hoge intelligentie of creativiteit. Dat kan gepaard gaan met een hoge zintuiglijke gevoeligheid. Daarom zijn hoogbegaafde mensen regelmatig ook hooggevoelig, waardoor men hooggevoeligheid en -begaafdheid vaak met elkaar associeert. 

 

Ook voor het omgaan met hoogbegaafdheid kan therapie nuttig zijn. 

Hoogsensitiviteit als kracht 

Als je jouw hypersensitiviteit aanvaart en ermee leert omgaan, kan je je hoogsensitiviteit gebruiken als kracht. 

  

Hooggevoeligheid kan uitdagingen met zich meebrengen, maar maakt van HSP’s op veel vlakken ook uiterst bijzondere personen. Hypergevoelige kinderen en volwassenen hebben een enorm inlevingsvermogen, een groot rechtvaardigheidsgevoel en zijn vaak creatief onderlegd. Ze voelen zich erg verbonden met vrienden, familie en partners en weten zich oprecht ontroerd door natuur en kunst. Hun plichtsgetrouwheid kenmerkt hen als betrouwbare werkkrachten en partners. Je kan je hooggevoeligheid leren appreciëren als een positieve eigenschap of talent, op voorwaarde dat je met prikkels leert omgaan. 

 

Dit zijn de HSP kenmerken 

HSP kenmerken, HSP symptomen of kenmerken van hoogsensitiviteit, wat zijn ze precies? Sinds Amerikaanse psychotherapeute Elaine Aron in 1996 de term ‘highly sensitive person’ (hoog sensitief persoon) introduceerde, zijn er veel mensen die zich herkennen in haar beschrijving van deze groep ogenschijnlijk wat verlegen en introverte mensen. In Nederland ook wel hooggevoelige of hoogsensitieve mensen genoemd. Zij benoemde een aantal kenmerken van hoogsensitiviteit die bleken te passen bij 15-20% van de bevolking. 

  

Mensen, vaak dienstbaar, met een eigen potentieel, vooral op intuïtief gebied. Hoogsensitiviteit is ansich niet nieuw, Jung schreef al over deze groep en noemde dit ‘aangeboren sensitiviteit’. Inmiddels is er meer nieuw wetenschappelijk onderzoek waaruit onder meer blijkt dat hoogsensitieve mensen op diepgaande wijze prikkels verwerken. Dit geeft meer helderheid over: 

Meer dan gemiddeld de behoefte aan ME-TIME (verwerkings- en hersteltijd) 

Waarom situaties soms langer blijven hangen 

Je niet altijd meteen een ‘gevat antwoord‘ paraat hebt 

Naast overprikkeling ook onderprikkeling een uitdaging in je leven kan vormen 

Hoogsensitiviteit geen stoornis is en er geen lijstje met HSP symptomen voor een diagnose hoogsensitiviteit bestaat 

Hooggevoelig of hoogsensitief? 

In mijn visie betekenen hooggevoeligheid en hoogsensitiviteit hetzelfde, namelijk een hoog sensitief persoon. Alleen de naam is anders. Ik roep hierbij ook iedereen op hier geen verschillende betekenissen aan te gaan geven, maar dit dan in een eigen term te gieten. Het wordt hopeloos onduidelijk, de visies mbt hooggevoeligheid/hoogsensitiviteit en hsp symptomen of kenmerken gaan al alle kanten op, omdat dit een vrije term is en dat zorgt al voor voldoende verwarring in mijn ogen. 

  

België: In Vlaanderen spreekt men bij hooggevoeligheid meestal van overgevoeligheid. Let dus goed op welke interpretatie het woord heeft wanneer je er iets over leest. 

   

Onveilig – Rejection Sensitivity 

Veel hoogsensitieve mensen voelen zich niet zo thuis in de samenleving. Vaak onder meer omdat hun zenuwstelsel (bewezen) veel gevoeliger werkt, waardoor prikkels zonder filter binnenkomen. Je bent daarmee dus sensitiever voor omgevingsfactoren. Dit geldt zowel voor positieve als negatieve invloeden. Met als gevolg dat moeilijke situaties in je jeugd of latere leven intenser binnenkomen. Dit kan leiden tot rejection sensitivity (vertaald: afwijzigingsgevoeligheid). 

  

Wanneer er sprake is van rejection sensitivity, anticipeer je op wat er mogelijk komen gaat en uit angst voor (teveel) risico’s kun je dan zaken gaan vermijden. Het uit zich bijvoorbeeld ook in moeilijk met kritiek om kunnen gaan, het idee hebben dat het al snel allemaal aan jou ligt en de wereld als onveilig ervaren. Een hoog sensitief persoon is hier sneller gevoelig voor, maar dit zijn geen specifieke HSP kenmerken. 

   

Wanneer je veel last hebt van één of meer bovenstaande punten, kom dan eens langs voor een coachingstraject. Je zult merken hoeveel energie het je kost steeds bezig te zijn met wat anderen van je denken of constant overprikkeld (of onderprikkeld!) te zijn en hoeveel ruimte je krijgt wanneer je jouw leven gaat leven.  

Anders zijn is oké 

Als je jezelf in de HSP kenmerken of symptomen herkent weet je in elk geval dat er zo’n 15-20% in de samenleving het leven ook net even anders en diepgaander ervaart. Hoewel het misschien soms zo voelt, ben je dus niet alleen. En bovendien als hoog sensitief persoon oké zoals je bent ook al snapt een niet-hoog sensitief persoon je soms niet helemaal. 😉 

  

Welk type hoog sensitief persoon ben jij?

Ken jij de 4 HSP types al? Ze zijn gebaseerd op introversie, extraversie en de mate waarin je prikkels zoekt (HSP sensationseekers) of juist meer de rust zoekt (HSP rustzoekers). Ik hoor je denken: nog meer stempels? Dat valt mee. Ik zie het meer als een verdieping van je karakter. Je bent namelijk niet alléén HSP, meer factoren spelen mee in je persoonlijkheid.

2 reacties op “Een hoog sensitief persoon, wat is dat?”

    1. Hallo, een aantal van onze klanten hebben werknemers met ASS. Ook uit deze begeleidingen komen we tot een mooi werkbaar resultaat. Fijne dag!

Laat een reactie achter

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *

Wil je weten wat ik voor je kan betekenen?

Plan een gratis en vrijblijvende afspraak om samen naar de mogelijkheden te kijken.